Inkorthaken gebruiken: hoe kort je een hijsketting correct in?

Een inkorthaak wordt gebruikt om de effectieve lengte van een hijsketting aan te passen. Hiermee kan één of meerdere kettingstrengen korter worden ingesteld zonder de ketting zelf permanent in te korten.

Dat is bijvoorbeeld handig wanneer hijspunten niet op dezelfde hoogte liggen, wanneer de positie van een last moet worden aangepast of wanneer dezelfde hijsketting voor verschillende hijssituaties wordt gebruikt.

Een inkorthaak moet echter wel op de juiste manier worden gebruikt. De ketting moet correct in de daarvoor bedoelde opname van de inkorthaak liggen en de inkorthaak, ketting en overige componenten moeten geschikt zijn voor het betreffende hijskettingsysteem.

In dit artikel leggen we uit waarvoor een inkorthaak wordt gebruikt, hoe het inkorten werkt en waar je bij het gebruik op moet letten.

Wat is een inkorthaak?

Een inkorthaak is een component die in een hijskettingsamenstel wordt opgenomen om de effectieve lengte van een kettingstreng aan te passen.

In plaats van de volledige kettinglengte te gebruiken, wordt een geschikte kettingschalm in de daarvoor bedoelde opname van de inkorthaak geplaatst. Het gedeelte van de ketting dat hierdoor niet meer tussen de topschalm en de last ligt, draagt niet meer bij aan de effectieve lengte van de streng.

Hierdoor kan de lengte van de hijsketting worden aangepast zonder schakels uit de ketting te verwijderen.

Waarom gebruik je een inkorthaak?

Niet iedere last heeft hijspunten die zich op exact dezelfde hoogte of afstand bevinden. Ook kan het voorkomen dat een last niet horizontaal hangt wanneer alle kettingstrengen dezelfde lengte hebben.

Met een inkorthaak kan de effectieve lengte van een kettingstreng worden aangepast aan de hijssituatie.

Een inkorthaak kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor:

• het aanpassen van de effectieve lengte van een kettingstreng;
• het afstemmen van een hijsketting op verschillende hijssituaties;
• het compenseren van verschillen tussen aanslagpunten;
• het positioneren van een last, mits de complete hijsconfiguratie daarvoor geschikt is.

Het gebruik van een inkorthaak verandert echter niets aan het belang van een correcte belastingverdeling. De complete hijssituatie moet altijd worden beoordeeld.

Hoe gebruik je een inkorthaak?

Bij het inkorten wordt een geschikte schalm van de hijsketting in de daarvoor ontworpen opname van de inkorthaak geplaatst.

De kettingschalm moet volledig en correct in de inkorthaak liggen. De belasting moet worden opgenomen zoals door de fabrikant van het betreffende inkortsysteem is voorgeschreven.

Controleer vóór het belasten onder andere:

• of de inkorthaak geschikt is voor de gebruikte kettingmaat;
• of de Grade van de component overeenkomt met het gebruikte hijskettingsysteem;
• of de kettingschalm volledig in de daarvoor bedoelde opname ligt;
• of de ketting niet gedraaid of geknikt is;
• of de inkorthaak en ketting geen zichtbare beschadigingen vertonen;
• of de gekozen configuratie geschikt is voor de benodigde werklast.

Gebruik de inkorthaak altijd volgens de instructies van de fabrikant van het betreffende hijskettingsysteem. 

Zorg altijd dat de juiste werklast word toegepast lees hier meer over WLL:  Wat betekent WLL bij hijsmiddelen?

Hoe moet de ketting in een inkorthaak liggen?

De inkorthaak is zo ontworpen dat een passende kettingschalm op een specifieke manier wordt opgenomen. De schalm moet goed in de daarvoor bedoelde zitting liggen voordat de hijsketting wordt belast.

Een kettingschalm die slechts gedeeltelijk in de inkorthaak ligt of verkeerd tegen de haak wordt belast, kan leiden tot een belasting waarvoor het component niet is ontworpen.

Controleer daarom altijd visueel of de ketting correct is opgenomen voordat de last wordt gehesen.

Kan ik iedere ketting met een inkorthaak inkorten?

Nee. Een inkorthaak moet passen bij de kettingmaat, Grade en het betreffende hijskettingsysteem.

Een inkorthaak voor bijvoorbeeld een 10 mm ketting mag niet zomaar worden gebruikt voor een ketting met een andere diameter. Ook mogen componenten met verschillende specificaties niet zonder beoordeling met elkaar worden gecombineerd.

Controleer daarom altijd de markeringen en technische gegevens van zowel de ketting als de inkorthaak. 

Lees hier meer over: Kettingdiameter en werklasttabel hijskettingen: welke maat heb ik nodig?

Grade 80 en Grade 100 inkorthaken

Net als andere componenten van hijskettingen zijn inkorthaken verkrijgbaar voor verschillende kettingklassen, waaronder Grade 80 en Grade 100.

Gebruik een inkorthaak die geschikt is voor de Grade en kettingdiameter van het betreffende hijskettingsamenstel. De toegestane werklast van het complete samenstel wordt bepaald door de configuratie en de daarvoor geldende specificaties.

Wil je meer weten over beide kettingklassen? Lees dan onze uitleg over Grade 80 vs Grade 100 hijskettingen.

Heeft inkorten invloed op de hijshoek?

Dat kan. Wanneer één of meerdere kettingstrengen worden ingekort, kan de geometrie van het hijssamenstel veranderen. Daarmee kunnen ook de hoeken waaronder de kettingstrengen worden belast veranderen.

De hijshoek heeft op zijn beurt invloed op de krachten in de kettingstrengen en op de toegestane werklast van een meersprong hijsketting.

Controleer daarom na het instellen van de kettinglengte altijd of de uiteindelijke hijshoeken binnen de toegestane configuratie vallen.

Lees voor meer informatie onze complete uitleg over hijshoeken bij hijskettingen.

Inkorthaken bij een 2-sprong of 4-sprong hijsketting

Inkorthaken zijn vooral praktisch bij meersprong hijskettingen. Bij een 2-sprong of 4-sprong kunnen de afzonderlijke kettingstrengen worden afgestemd op de hijssituatie, mits het gebruikte samenstel daarvoor is ontworpen.

Dit betekent niet dat een scheve of asymmetrische last automatisch veilig kan worden gecorrigeerd door simpelweg één kettingstreng korter te maken. Het zwaartepunt, de belastingverdeling, de hijshoeken en de toegestane werklast moeten nog steeds worden beoordeeld.

Twijfel je hoeveel kettingstrengen je nodig hebt? Lees dan Welke hijsketting heb ik nodig? 1-, 2- of 4-sprong.

Veelgemaakte fouten bij het gebruiken van een inkorthaak

Bij het gebruik van een inkorthaak zijn er een aantal situaties die je wilt voorkomen:

• een kettingschalm die niet volledig in de daarvoor bedoelde opname ligt
• een inkorthaak gebruiken die niet bij de kettingdiameter past
• componenten gebruiken die niet geschikt zijn voor hetzelfde hijskettingsysteem
• een gedraaide of geknikte ketting belasten
• een beschadigde of vervormde inkorthaak gebruiken
• alleen naar de kettinglengte kijken zonder rekening te houden met hijshoek en belastingverdeling.

Wanneer er twijfel bestaat over de juiste plaatsing of de staat van de inkorthaak, moet het hijsmiddel niet worden gebruikt totdat is vastgesteld dat de configuratie geschikt en veilig is.

Inkorthaken controleren voor gebruik

Controleer een inkorthaak net als de overige onderdelen van een hijsketting vóór gebruik op zichtbare afwijkingen.

Let onder andere op:

• vervorming
• overmatige slijtage
• scheuren of andere beschadigingen
• beschadiging van de opname waarin de kettingschalm ligt
• leesbaarheid van relevante markeringen
• de staat van de bijbehorende ketting

Een beschadigde of twijfelachtige inkorthaak mag niet zomaar verder worden gebruikt. Volg voor inspectie en afkeur altijd de geldende voorschriften en instructies van de fabrikant.

Meer weten over inspectie en afkeur? Lees Hijsketting keuren: controle en afkeurcriteria uitgelegd.

Inkorthaken en andere hijshaken

Een inkorthaak is niet hetzelfde als de haak waarmee de last wordt aangeslagen. Voor het aanslaan van de last kunnen bijvoorbeeld gaffelhaken met klep, ooghaken, veiligheidshaken of wartelhaken worden gebruikt.

Welke uitvoering het beste bij jouw toepassing past, leggen we uit in Welke hijshaak heb ik nodig voor mijn hijsketting?.

Een hijsketting met inkorthaken samenstellen

Wanneer een hijsketting voor verschillende toepassingen wordt gebruikt, kunnen inkorthaken extra flexibiliteit bieden. Bij het samenstellen moet echter het complete systeem worden beoordeeld: topschalm, ketting, verbindingscomponenten, hijshaken, inkorthaken, Grade, kettingdiameter en werklast.

Wil je meer weten over de verschillende mogelijkheden? Bekijk dan onze hijskettingen of lees onze complete gids over hijskettingen.

Veelgestelde vragen over inkorthaken

Waarvoor wordt een inkorthaak gebruikt?

Een inkorthaak wordt gebruikt om de effectieve lengte van een kettingstreng aan te passen zonder schakels uit de ketting te verwijderen.

Mag ik iedere kettingschalm in een inkorthaak plaatsen?

De gebruikte ketting en inkorthaak moeten bij elkaar passen wat betreft onder andere kettingdiameter, Grade en systeem. Volg altijd de specificaties van de fabrikant.

Verandert de werklast als ik een hijsketting inkort?

Het inkorten kan de geometrie, hijshoeken en belastingverdeling van het samenstel veranderen. De toegestane WLL moet daarom altijd worden beoordeeld voor de uiteindelijke configuratie en volgens de gegevens van het betreffende hijskettingsysteem.

Kan ik met een inkorthaak een scheve last recht hangen?

Een inkorthaak kan worden gebruikt om de effectieve lengte van een streng aan te passen, maar bij een asymmetrische last moeten ook het zwaartepunt, de belastingverdeling en de hijshoeken worden beoordeeld. Alleen een kettingstreng inkorten is geen vervanging voor het bepalen van een veilige hijsconfiguratie.

Hoe weet ik of een inkorthaak correct is geplaatst?

De passende kettingschalm moet volledig in de daarvoor ontworpen opname van de inkorthaak liggen en volgens de instructies van de fabrikant zijn geplaatst. Controleer dit altijd vóórdat de hijsketting wordt belast.