Hijskettingen: soorten, werklasten en veilig gebruik
Hijskettingen worden veel gebruikt voor het veilig hijsen van zware lasten in onder andere de bouw, industrie, werkplaats en transportsector. Dankzij de hoge belastbaarheid en de mogelijkheid om verschillende haken en andere componenten te combineren, kan een hijsketting voor veel verschillende hijstoepassingen worden samengesteld.
Maar welke hijsketting heb je nodig? Wat is het verschil tussen een 1-sprong, 2-sprong en 4-sprong hijsketting? En waar moet je op letten bij de werklast, kettingdiameter en hijshoek?
In deze gids leggen we de belangrijkste eigenschappen van hijskettingen uit en helpen we je bij het kiezen van de juiste uitvoering.
Wat is een hijsketting?
Een hijsketting is een samenstel van ketting en bijbehorende hijscomponenten dat wordt gebruikt om een last aan een kraan, takel of andere hijsinstallatie te bevestigen.
Een complete hijsketting kan onder andere bestaan uit:
- een topschalm
- één of meerdere kettingstrengen
- verbindingsschalmen
- hijshaken
- inkorthaken
- en eventueel andere componenten die bij de toepassing passen.
Welke uitvoering geschikt is, hangt onder andere af van het gewicht en de vorm van de last, het aantal hijspunten en de hoek waaronder de kettingstrengen worden belast.
Welke soorten hijskettingen zijn er?
Een belangrijk verschil tussen hijskettingen is het aantal kettingstrengen, ook wel sprongen genoemd.
Voorloper hijsketting
Een voorloper hijsketting heeft één kettingstreng en kan worden toegepast wanneer een last vanuit één hijspunt wordt aangeslagen.
Door de eenvoudige constructie is een voorloper geschikt voor uiteenlopende professionele hijstoepassingen.
2-sprong hijsketting
Een 2-sprong hijsketting heeft twee kettingstrengen. Hierdoor kan de last op twee punten worden aangeslagen.
Dit kan zorgen voor een stabiele verdeling van de last. De toegestane werklast is echter mede afhankelijk van de hoek waaronder beide kettingstrengen staan.
3- en 4-sprong hijskettingen
Bij grotere of anders gevormde lasten kunnen meerdere aanslagpunten noodzakelijk zijn. Hiervoor kunnen 3- en 4-sprong hijskettingen worden toegepast.
Het is belangrijk om niet simpelweg aan te nemen dat vier kettingstrengen automatisch vier keer zoveel mogen hijsen als één kettingstreng. De verdeling van de belasting en de hijshoeken spelen een belangrijke rol bij de toegestane werklast.
Stropketting
Een stropketting wordt rondom de last aangebracht en kan worden gebruikt wanneer een last niet rechtstreeks via vaste hijspunten wordt aangeslagen. De juiste toepassing en toegestane werklast zijn afhankelijk van de manier waarop de last wordt gestropt.
Lees hier meer: Stropketting: wat is het en wanneer gebruik je hem?
Lees hier meer: Welke hijsketting heb ik nodig? 1 sprong vs 2 sprong vs 4 sprong
Wat betekent WLL bij een hijsketting?
Bij hijskettingen kom je vrijwel altijd de afkorting WLL tegen. Dit staat voor Working Load Limit: de maximale werklast waarvoor het hijsmiddel onder de daarvoor geldende gebruiksomstandigheden is bedoeld.
De WLL wordt onder andere beïnvloed door:
- de Grade van de ketting;
- de diameter van de ketting;
- het aantal kettingstrengen;
- de configuratie van het samenstel;
- de hijshoek;
- en de manier waarop de last wordt aangeslagen.
Daarom moet je bij het kiezen van een hijsketting nooit uitsluitend naar de diameter van de ketting kijken.
Bij een Grade 80 hijsketting heeft bijvoorbeeld een enkele kettingstreng van 8 mm een andere werklast dan een ketting van 10 mm. Bij meersprong hijskettingen verandert de toegestane werklast bovendien afhankelijk van de configuratie en hijshoek.
Gebruik daarom altijd de werklastgegevens die horen bij het specifieke hijskettingsamenstel.
Lees hier meer: Wat betekent WLL bij hijsmiddelen?
Waarom is de hijshoek zo belangrijk?
Bij een 2-, 3- of 4-sprong hijsketting lopen de kettingstrengen meestal schuin vanaf de last naar de topschalm. De hoek waaronder dit gebeurt heeft invloed op de belasting in de afzonderlijke kettingstrengen.
Naarmate de kettingstrengen verder uit elkaar komen te staan, neemt de kracht in de afzonderlijke strengen toe. Daardoor kan de toegestane werklast van het totale samenstel veranderen.
Bij werklasttabellen voor hijskettingen wordt daarom vaak onderscheid gemaakt tussen verschillende hoekbereiken, waaronder 0° tot en met 45° en meer dan 45° tot en met 60°.
Een grotere hijshoek betekent dus niet automatisch dat dezelfde last veilig gehesen kan worden.
Lees hier meer: Hijshoeken bij hijskettingen uitgelegd
Grade 80 en Grade 100 hijskettingen
Bij hijskettingen worden verschillende kwaliteitsklassen gebruikt. Twee veelgebruikte uitvoeringen zijn Grade 80 en Grade 100.
Grade 80 wordt al lange tijd toegepast voor professionele hijskettingen. Grade 100 biedt bij vergelijkbare afmetingen een hogere belastbaarheid dan Grade 80, mits het volledige samenstel uit daarvoor geschikte componenten bestaat.
Dat betekent echter niet dat Grade 100 voor iedere toepassing automatisch de beste keuze is. De juiste keuze hangt af van onder andere de gewenste werklast, beschikbare componenten en toepassing.
Lees hier meer: Grade 80 of Grade 100 hijsketting – wat is het verschil?
Welke kettingdiameter heb ik nodig?
Hijskettingen zijn verkrijgbaar in verschillende kettingdiameters. Veel voorkomende maten zijn bijvoorbeeld 6, 8, 10, 13 en 16 mm.
Een grotere diameter kan een hogere werklast mogelijk maken, maar de benodigde diameter kan niet alleen op basis van het gewicht van de last worden gekozen.
Je moet onder andere weten:
- hoe zwaar de last is;
- hoeveel aanslagpunten worden gebruikt;
- hoeveel kettingstrengen de hijsketting heeft;
- onder welke hoeken de strengen komen te staan;
- welke Grade wordt gebruikt;
- en hoe de last wordt aangeslagen.
Pas daarna kan aan de hand van de bijbehorende WLL-gegevens een geschikte uitvoering worden geselecteerd.
Lees hier meer: Kettingdiameter hijsketting: werklasttabel en uitleg
Welke hijshaken kunnen aan een hijsketting?
Aan het uiteinde van een hijsketting kunnen verschillende soorten hijshaken worden gemonteerd. Welke haak geschikt is, hangt af van de toepassing en het aanslagpunt van de last.
Voorbeelden zijn:
Ook hierbij geldt dat de componenten geschikt moeten zijn voor toepassing in het betreffende hijskettingsysteem en voor de vereiste werklast.
Lees hier meer: Verschillende soorten haken
Waarom worden inkorthaken gebruikt?
Een inkorthaak maakt het mogelijk om de effectieve lengte van een kettingstreng aan te passen.
Dat is bijvoorbeeld handig wanneer een last niet volledig symmetrisch is of wanneer de aanslagpunten niet allemaal op dezelfde hoogte zitten. Door een streng gecontroleerd in te korten kan de configuratie beter op de last worden afgestemd.
Gebruik hiervoor uitsluitend componenten die voor het betreffende kettingsysteem en de toepassing bedoeld zijn.
Lees hier meer: Hoe werkt een inkorthaak bij een hijsketting?
Hijsketting samenstellen
Niet iedere hijsklus vraagt om dezelfde hijsketting. Daarom kan een hijsketting worden samengesteld op basis van de toepassing.
Denk daarbij aan keuzes zoals:
- voorloper, 2-sprong of 4-sprong
- Grade 80 of Grade 100
- kettingdiameter
- gewenste lengte
- type hijshaak
- wel of geen inkortmogelijkheid
- benodigde WLL
Voor het samenstellen van een hijsketting kunnen onder andere topschalmen, verbindingsschalmen, hijshaken en losse hijsketting worden gebruikt.
Bij het samenstellen moet de capaciteit van het complete samenstel worden beoordeeld. Eén zwaar uitgevoerd onderdeel maakt de rest van de hijsketting niet automatisch geschikt voor dezelfde belasting.
Hijskettingen controleren en keuren
Hijskettingen kunnen tijdens gebruik slijten of beschadigd raken. Denk bijvoorbeeld aan slijtage van kettingschakels, vervorming, beschadigde haken of andere afwijkingen aan componenten.
Controleer een hijsketting daarom voor gebruik en zorg ervoor dat de vereiste periodieke inspecties en keuringen worden uitgevoerd.
Gebruik een hijsketting niet wanneer er twijfel bestaat over de staat, identificatie of toegestane werklast van het hijsmiddel.
Lees hier meer: Hijsketting keuren en afkeuren – waar moet je op letten?
Wil je weten waar je tijdens het gebruik nog meer op moet letten? Bekijk dan Hijsketting veilig gebruiken: 10 veelgemaakte fouten.
Welke hijsketting heb ik nodig?
Begin bij het selecteren van een hijsketting altijd bij de toepassing en niet alleen bij de gewenste tonnage.
Breng eerst de volgende zaken in kaart:
Gewicht van de last
Wat is het maximale gewicht dat gehesen moet worden?
Aantal hijspunten
Wordt de last op één, twee of meerdere punten aangeslagen?
Hijshoeken
Onder welke hoek komen de kettingstrengen tijdens het hijsen te staan?
Benodigde lengte
Hoe lang moeten de afzonderlijke kettingstrengen zijn?
Aansluitpunten
Welke haken of andere eindcomponenten passen bij de hijspunten van de last?
Werkomstandigheden
Zijn er bijzondere omstandigheden die invloed kunnen hebben op het gebruik van de hijsketting?
Op basis daarvan kan de geschikte configuratie en WLL worden bepaald.
Voor specifieke toepassingen kan een speciaal samengesteld hijsmiddel nodig zijn. Bekijk bijvoorbeeld onze uitleg over Stelconplaten hijsen met een 2-sprong hijsketting en Stelconplaathaken.
Lees hier meer: Welke hijsketting heb ik nodig? 1 sprong vs 2 sprong vs 4 sprong
Hijsketting kopen of samenstellen
Een goede hijsketting begint bij de juiste configuratie. Kies daarom niet alleen op basis van prijs of kettingdiameter, maar kijk naar het complete samenstel en de toepassing waarvoor het wordt gebruikt.
Bij Hijsmagazijn.nl kun je onder andere een voorloper hijsketting, 2-sprong hijsketting of 4-sprong hijsketting kiezen. Bekijk hier ook al onze hijskettingen
Daarnaast vind je bij ons losse hijshaken, topschalmen, verbindingsschalmen en hijsketting voor verschillende toepassingen.
Veelgestelde vragen over hijskettingen
Wat betekent WLL bij een hijsketting?
WLL staat voor Working Load Limit. Dit geeft de maximale werklast van het hijsmiddel aan onder de voorwaarden die bij die configuratie horen. Bij meersprong hijskettingen speelt onder andere de hijshoek een belangrijke rol.
Wat is het verschil tussen een voorloper en 2-sprong hijsketting?
Een voorloper heeft één kettingstreng en een 2-sprong heeft twee kettingstrengen. Een 2-sprong kan een last op twee punten aanslaan, maar de toegestane werklast is afhankelijk van de configuratie en hijshoek.
Is een dikkere hijsketting altijd sterker?
Bij dezelfde kettingklasse heeft een grotere diameter doorgaans een hogere WLL. Toch kun je de geschikte hijsketting niet uitsluitend op diameter kiezen. Ook het aantal strengen, de hijshoek, configuratie en gebruikte componenten zijn belangrijk.
Wat is het verschil tussen Grade 80 en Grade 100?
Grade 100 biedt bij vergelijkbare afmetingen doorgaans een hogere belastbaarheid dan Grade 80. Welke uitvoering geschikt is, hangt af van het complete hijskettingsysteem en de toepassing.
Mag ik een hijsketting inkorten?
Een hijsketting kan in daarvoor geschikte configuraties met een daarvoor bedoelde inkorthaak op een kortere effectieve lengte worden ingesteld. Gebruik geen geïmproviseerde methoden en volg de instructies die bij het betreffende kettingsysteem horen.
Advies nodig bij het kiezen van de juiste hijsketting?
Wij helpen je graag bij het samenstellen van een hijsketting die past bij jouw toepassing.